Hoe je ervoor zorgt dat je lichaam altijd voldoende water heeft.

Het belangrijkste fundament voor een gezonde levensstijl is dat je lichaam voldoende water bevat en dat je voorkomt dat het uitdroogt.

Het valt mij vaak op hoe weinig mensen er volledig van bewust zijn hoe belangrijk water is voor het lichaam en met water bedoel ik uitsluitend water, koffie, frisdranken en sapjes niet meegerekend.

Uit onderzoek blijkt dat uitdroging veel vaker voorkomt dan de meeste mensen denken. Vooral kinderen, ouderen en sporters lopen een verhoogd risico. Veel mensen ervaren klachten zoals vermoeidheid, hoofdpijn of concentratieproblemen zonder te beseffen dat een watertekort hieraan ten grondslag kan liggen.

Voldoende water drinken is het hele jaar door belangrijk, maar wordt vooral belangrijk tijdens warme dagen, zeker wanneer je sport, lichamelijk actief bent en veel transpireert. Je lichaam verliest dan niet alleen het water, maar ook belangrijke mineralen.

In deze blog leg ik uit waarom voldoende water zo belangrijk is, hoe je ervoor zorgt dat je lichaam goed gehydrateerd blijft en welke rol mineralen zoals zout, magnesium en kalium daarbij spelen.

Functies van water in het lichaam

Vaak wordt het belang van water onderschat. Water is echter onmisbaar voor vrijwel elke lichaamsfunctie. Zonder voldoende water kunnen cellen, organen en weefsels gewoonweg niet goed functioneren.

Hier volgen de belangrijkste functies van water voor je lichaam:

Transport van voedingsstoffen en zuurstof

Je bloed bestaat voor een groot deel uit water waardoor voedingsstoffen, vitamines, mineralen en zuurstof naar alle cellen van alle organen en weefsels worden vervoerd. Water zorgt ervoor dat de vitaminen en mineralen die je binnenkrijgt goed opgenomen worden, verdeeld worden over al je lichaamscellen en volledig benut worden voor alle lichaamsfuncties.

Afvoer van afvalstoffen

Via urine, ontlasting en zweet helpt water je lichaam om afvalstoffen en gifstoffen af te voeren.

Regulering van de lichaamstemperatuur

Door transpiratie kan je lichaam de warmte kwijtraken en oververhitting voorkomen. Water speelt daarom een cruciale rol bij de temperatuurregulatie. Als het lichaam echter te weinig water krijgt, kan het ook niet transpireren, met alle gevolgen van dien.

Ondersteuning van de stofwisseling

Vrijwel alle biochemische reacties in het lichaam vinden plaats in een waterige omgeving, dus het water is essentieel om voldoende energie te genereren en voedingsstoffen om te zetten.

Daarnaast is water een belangrijke bron van zuurstof. Een watermolecuul (H2O) bestaat uit een groot zuurstofatoom en twee kleine waterstofatomen. Water bestaat daardoor voor 89% uit zuurstof en slechts 11% uit waterstof. Als we water drinken, drinken we eigenlijk vloeibare zuurstof en zuurstof is essentieel voor de verbranding van de voeding in je lichaamscellen.

Smering van gewrichten

Gewrichten bevatten vocht dat voor een soepele beweging zorgt. Voldoende hydratatie helpt gewrichten en kraakbeen gezond te houden.

Bescherming van organen en weefsels

Water werkt als een schokdemper voor organen zoals je hersenen, ruggenmerg en je ogen.

Ondersteuning van de spijsvertering

Water zorgt mede voor de aanmaak van spijsverteringssappen en helpt daarom bij de afbraak van je voedsel, de opname van voedingsstoffen en een gezonde darmfunctie.

Handhaving van de vocht- en elektrolytenbalans

Water werkt samen met mineralen zoals natrium, kalium en magnesium om de vochtbalans, zenuwfunctie en spierwerking te reguleren. De juiste vochtbalans is belangrijk voor de structuur van je lichaam.

Ondersteuning van de hersenfunctie

Zelfs een lichte uitdroging kan leiden tot vermoeidheid, concentratieproblemen, hoofdpijn en een verminderd cognitief ¹ functioneren.

Ondersteuning van de celgezondheid

Alle lichaamscellen bevatten water. Het zorgt voor de juiste celstructuur een een goede communicatie tussen cellen en transport van stoffen in en uit de cel.

Gezien de talloze functies van water zal een tekort talloze en uiteindelijk ernstige gevolgen kunnen hebben. Je kunt allerlei ongewenste symptomen ervaren. Naarmate het tekort toeneemt, zullen de symptomen verder verergeren.

Daarom zijn er veel aandoeningen die je kunt voorkomen, gewoon door voldoende water te drinken.

Het belang van water kan daarom niet overschat worden.

65% van het lichaam zou uit water moeten bestaan

Het menselijk lichaam bestaat voor het grootste deel uit water.

Het percentage aan water zou zelfs minimaal 65% moeten zijn voor een goede gezondheid. Bij kleine kinderen is dit percentage zelfs 80%.

Hoewel dit het gemiddelde is, bevatten sommige organen aanzienlijk meer water.

Zo bestaan de hersenen, het hart en de spieren voor ongeveer driekwart uit water en bevat bloed zelfs meer dan 80% water.

Dit laat zien hoe belangrijk een goede hydratatie is voor vrijwel alle lichaamsfuncties.

Vetweefsel bevat relatief weinig water. Vandaar dat hoe meer overgewicht, des te minder water het lichaam procentueel bevat. Slanke mensen kunnen daarom gemakkelijker aan de 65% komen dan mensen met overgewicht. Bij mensen die obees zijn kan het waterniveau zelfs tot 40% zakken.

Vandaar dat de eerste stap voor mensen die willen afvallen bestaat uit het drinken van meer water.

Water versterkt de stofwisseling aanzienlijk omdat het voor extra zuurstof zorgt dat nodig is voor de verbranding en energieproductie.

Symptomen van uitdroging

Wij werken met een geavanceerde weegschaal die niet alleen het lichaamsgewicht meet, maar ook het vetpercentage en het watergehalte. We hebben met deze weegschaal vast kunnen stellen dat veel mensen een te laag watergehalte hebben. Dit is een aanwijzing van uitdroging dat op termijn kan bijdragen aan uiteenlopende symptomen, gezondheidsklachten en -risico’s.

De meeste mensen hebben geen toegang tot zo’n geavanceerde weegschaal. Hoe kun je dan weten of je lichaam wel of niet uitgedroogd is?

Omdat water zoveel verschillende functies heeft, kan een tekort zich op verschillende manieren uiten. Uitdroging begint vaak met subtiele klachten zoals een droge huid, brandend maagzuur, weinig zweet, een sterk gekleurde urine, een sterke ammoniaklucht en weinig of geen dorstgevoel. Ook kunnen vermoeidheid, hoofdpijn, concentratieproblemen en duizeligheid wijzen op een watertekort.

Omdat onze hersenen, spieren, organen en ons bloed grotendeels uit water bestaan, kan zelfs een klein vochttekort al merkbare gevolgen hebben voor zowel lichamelijke als mentale prestaties.

De symptomen van uitdroging kunnen geleidelijk ontstaan en worden vaak pas opgemerkt wanneer het vochttekort al aanzienlijk is. Veel mensen herkennen de eerste signalen niet en schrijven ze bijvoorbeeld toe aan stress, vermoeidheid of leeftijd.

Wetenschappelijk onderzoek² heeft laten zien dat zelfs al bij een vochtverlies van slechts 1 tot 2% van het lichaamsgewicht klachten kunnen ontstaan zoals vermoeidheid, hoofdpijn, verminderde concentratie en minder goede sportprestaties.

Er ontstaan zowel korte- als langetermijngevolgen wanneer we te weinig drinken. Met een uitgedroogd lichaam kunnen we op de lange termijn zelfs tot twee keer zo snel verouderen.

Zie hier een greep uit verschillende symptomen die kunnen ontstaan:

Water kan dus ten grondslag liggen aan veel symptomen en klachten en daarmee in de basis aan veel chronische aandoeningen. Zo wordt weinig water bijvoorbeeld ook gelinkt aan erectiestoornissen, vaginale droogheid, astmatische aanvallen, oprispingen en brandend maagzuur.

Hoe voorkom je uitdroging?

Uitdroging ontstaat wanneer je meer vocht verliest dan je binnenkrijgt. Vooral tijdens warm weer, bij sporten, ziekte of zware lichamelijke inspanning kan dit heel snel gaan. Het kan echter ook chronisch zijn wanneer je doorlopend weinig water drinkt. Gelukkig kun je uitdroging meestal eenvoudig voorkomen of verhelpen.

Drink de hele dag door voldoende water

Wacht niet tot je dorst krijgt. Dorst is namelijk al een signaal dat je lichaam extra water nodig heeft.

De algemene aanbeveling is om minimaal 2 liter water per dag te drinken. Dit is zeker een goede aanbeveling maar is niet helemaal juist. De hoeveelheid water die je op een dag zou moeten drinken is logischerwijs afhankelijk van de omvang van je lichaam.

Om de juiste hoeveelheid voor je lichaam te berekenen zou je je gewicht moeten delen door 28. Dit geeft het aantal liter dat je op een dag zou moeten drinken. Dus iemand van 56 kg zou de aanbevolen 2 liter moeten drinken, iemand van 70 kg zou 2,5 liter en als je 84 kg weegt zou je zelfs 3 liter nodig hebben.

Veel mensen schrikken van deze hoeveelheden en zien het dan ook niet zitten om zoveel te drinken. Je zou toch moeten overwegen om de hoeveelheden stapje voor stapje te verhogen, zodat het lichaam eraan kan wennen. Je zult merken dat op een gegeven moment, wanneer het lichaam eraan gewend geraakt is, je lichaam zal blijven vragen om de juiste hoeveelheid.

Om te zorgen dat ik dagelijks aan mijn 3 liter water kom, begin ik mijn dag altijd met het drinken van 1 liter water. Omdat je ’s nachts niet drinkt maar wel vocht verliest vanwege het transpireren, heeft je lichaam in de ochtend de meeste behoefte heeft aan water. Die liter gaat er dan ook vlot in. Ik wacht dan minstens een half uur voordat ik ga ontbijten. Zo dehydrateer ik mijn lichaam en voorkom ik dat mijn maagzuur te verdund is door het water.

Alleen water telt!

Het is belangrijk te begrijpen dat als ik over water spreek ik uitsluitend water bedoel. Frisdranken, vruchtensappen, koffie, bier, enzovoort, tellen niet mee in de juiste hoeveelheid. Het beste is gewoon water te drinken zonder enige toevoeging. Water is en blijft de beste optie om je lichaam te hydrateren.

Water (zonder enige smaak) wordt door het lichaam direct naar de bloedbaan gestuurd, waardoor het water direct het vochtniveau verhoogt en de cellen van zuurstof voorziet.

Als de vloeistof die we drinken daarentegen enige smaak bevat zal het lichaam het als voedsel herkennen en het door het spijsverteringskanaal sturen. Hierdoor wordt het watergehalte niet op peil gehouden en werkt de stofwisseling een stuk minder goed.

Overigens zorgen frisdranken (Coca Cola, 7UP, enz.) vooral voor uitdroging. De fosforzuur die dit soort drankjes bevatten zorgt ervoor dat het bloed zuurder wordt, iets wat het lichaam direct zal recht proberen te zetten door zuurder geworden water via de urine af te voeren. Hoe zuurder je lichaam, des te meer je moet plassen om het overvloed aan zuur het lichaam uit te krijgen.

Het fosforzuur (zorgt ervoor het suiker niet op de bodem zakt en geeft tevens het sprankelende effect) zorgt er ook voor dat het beschikbare zuurstof in het lichaam vermindert.

Koffie droogt het lichaam ook uit. De cafeïne in de koffie zorgt ervoor dat je lichaam zowel natrium (zout) als water uitdrijft aangezien cafeïne een receptor in de nieren blokkeert waardoor ze sneller vocht afvoeren.

Zo zorgt alcohol ook voor verlies van water. Alcohol (wijn, bier, sterke drank) vermindert de hoeveelheid vasopressine³ die je lichaam aanmaakt. Vasopressine is een hormoon. Het zorgt ervoor dat het lichaam water vasthoudt, wat doorgaans de hoeveelheid urine die je nieren maken beperkt. Wanneer de werking van dit hormoon wordt tegengewerkt, geeft dit een vochtafdrijvend effect en leidt het juist tot uitdroging.

Afkeer voor water?

Opvallend genoeg hebben mensen die ernstig uitgedroogd zijn vaak juist minder zin om water te drinken. Het kan zelfs zo zijn dat wanneer ze water proberen te drinken ze soms moeten overgegeven. Dit is vanwege de aanpassing van het lichaam bij een gebrek aan water en ook de reden waarom het lichaam nauwelijks zweet.

Gelukkig kan het lichaam het gevoel van dorst weer terugkrijgen door een aantal dagen veel water te drinken. Als de gewaarwording van dorst terugkomt, kan men meestal niet meer stoppen met water drinken, omdat het dorstgevoel behoorlijk sterk zal zijn.

Drink extra bij warm weer en lichamelijk inspanning

Bij hoge temperaturen verlies je meer vocht door te transpireren, zelfs als je niet sport. Neem daarom altijd een fles water mee, drink meer en vaker dan normaal.

Let vooral extra op bij kinderen en ouderen, omdat zij uitdroging minder snel in de gaten hebben.

Schoon water

Als je water drinkt, is het belangrijk om zo schoon mogelijk water te drinken. Doordat we in een chemische maatschappij leven is het drinkwater uit de kraan mogelijk vervuild met chemische stoffen, medicijnen, metalen, enz. Het is daarom aan te raden om je water zo goed mogelijk te filteren voor gebruik.

Het belang van mineralen

Het is cruciaal om voldoende water te drinken om het vochtgehalte op peil te houden.

Je moet er wel rekening mee houden dat je met al het transpireren en plassen niet alleen water maar ook waardevolle mineralen verliest, die in voldoende mate aangevuld moeten worden. Als we meer transpireren hebben we ook meer mineralen nodig.

Als we ons water filteren zal het ook van mineralen zuiveren en moeten we er extra op letten dat we de mineralen aanvullen.

De belangrijkste mineralen zijn zout (natriumchloride, NaCl), kalium (K) en magnesium (Mg), de zogenaamde elektrolyten, daarnaast zal je ook alle andere mineralen op peil worden moeten houden.

• Zout (natrium en chloride) zorgt voor voldoende water buiten de cellen en in het bloed.
• Kalium zorgt voor het voldoende water in de cellen.
• Magnesium is nodig om kalium in de cel en zout buiten de cel te houden.

Vandaar dat het belangrijk is dat je naast voldoende water, ook zorgt voor voldoende zout, kalium en magnesium.

Dus als je jouw levensstijl aanpast met de juiste hoeveelheid water voor je lichaam, dien je ook de zout- en kalium-inname daarop aan te passen.

Zout

We weten nu dat het belangrijkste bestanddeel van het menselijk lichaam water is, maar het is niet zomaar water want het water in ons lichaam bevat ongeveer 9 gram zout per liter (0,9%). Het lichaam doet er alles aan om deze zoutconcentratie constant te houden. Daardoor zal je lichaam, als het te weinig zout bevat, water gaan afscheiden om de concentratie zout weer op peil te brengen.

Met het plassen en transpireren, wordt naast water ook zout aan het lichaam onttrokken. Vandaar dat we naast voldoende water ook moeten zorgen voor voldoende zout.

Zouttekort kan onder andere leiden tot zwakke spieren, moeheid, zwak en ellendig voelen, een slecht humeur, hoofdpijn, frequent moeten plassen en constipatie.

Zout vul je het beste aan in de vorm van Keltisch zeezout of Himalaya zout. Beide zijn niet geraffineerd en bevatten naast zout (NaCl) ook nog zo’n 70 andere mineralen. Geraffineerd zout is volledig ontdaan van deze andere maar essentiële mineralen. Tafelzout is 100% NaCl en alle extra mineralen zijn er in het verwerkingsproces uitgehaald.

Als regel zou je ongeveer een halve theelepel (ongeveer 3 gram) van deze natuurzouten per liter water moeten nemen.

Er is veel onjuiste informatie over zout. Er wordt vaak gewaarschuwd voor een teveel aan zout. Zout is echter niet gevaarlijk of schadelijk zolang je voldoende kalium en magnesium in je lichaam hebt. Zout is zelfs een essentieel mineraal voor een goede werking van het lichaam.

Kalium & Magnesium

Dagelijks zouden we zo’n 4.700 mg kalium binnen moeten krijgen om voor de juiste concentratie in onze cellen te zorgen. Van magnesium hebben we dagelijks zo’n 300 tot 500 mg nodig.

Kalium zit in vrijwel alle voeding en is vooral rijk vertegenwoordigd in fruit en groenten. Ook vind je kalium terug in graansoorten, noten en in vlees. Wanneer je hier voldoende van eet, krijg je al behoorlijk wat kalium binnen.

Magnesium vind je vooral terug in zaden en pitten, noten, groene bladgroenten, peulvruchten, volkoren producten, vis en zeevruchten en pure chocolade.

Met name verse groentesappen vormen een rijke bron van kalium en magnesium.

In je lichaam bevindt Kalium zich voornamelijk in de cellen. De cellen bevatten een kalium/natrium-pomp, die ervoor zorgt dat kalium in de cel en natrium (zout) buiten de cel blijft. Hierdoor blijft de concentratie kalium in de cel hoog en de concentratie natrium buiten de cel hoog en niet visa versa.

De scheiding van deze twee mineralen is uitermate belangrijk voor de stofwisseling en energieproductie van de cel. Magnesium is het mineraal dat noodzakelijk is om de kalium/natriumpomp goed te laten werken. Als er onvoldoende magnesium aanwezig is, zal kalium de cel verlaten en vervangen worden door natrium (zout).

De juiste hoeveelheden kalium en magnesium zorgen er dan ook voor dat de vochtbalans van de cellen goed blijft.

Als we genoeg kalium in ons lichaam en in het bijzonder in onze cellen hebben, kunnen we zonder problemen net zoveel zout nemen als we willen. Alleen bij een tekort aan kalium in de cellen zullen natrium en water de cellen binnendringen en tot oedeem (= waterophoping in de weefsels) leiden en zal de stofwisseling stagneren.

Omdat we doorlopend met vochtverlies, zweet en urine, kalium en magnesium verliezen, is het belangrijk om kalium en magnesium via de voeding voldoende binnen te krijgen. Veel mensen krijgen echter niet voldoende kalium en magnesium binnen, waardoor zout een probleem kan gaan vormen.

Kalium is behalve van belang voor een goede celstofwisseling, ook goed voor de spieren, het zenuwstelsel en onze bloeddruk.

Magnesium is niet alleen belangrijk voor de werking van de kalium/ natriumpomp, maar heeft onder andere ook nog de volgende functies:

• goed voor het skelet,
• draagt bij aan de aanmaak van cellen en weefsels,
• helpt bij de normale eiwitsynthese,
• activeert je natuurlijke energie in het lichaam,
• helpt de tanden sterk te houden,
• goed voor het geheugen,
• goed voor de spieren,
• draagt bij aan extra energie bij vermoeidheid, en
• goed voor het zenuwstelsel.

Er zijn verschillende manieren om voldoende magnesium en kalium binnen te krijgen, zeker tijdens warme perioden. Via de voeding is het een flinke uitdaging om genoeg binnen te krijgen, maar een effectieve manier om voldoende binnen te krijgen is bijvoorbeeld met een mineraaldrankje.

Water en mineralen

Het is belangrijk om uitdroging te voorkomen door dagelijks genoeg water te drinken. Je kunt je lichaam daarmee in vorm houden en veel lichamelijke problemen voorkomen.

Bouw, als je nog niet genoeg water drinkt, stap voor stap de hoeveelheid water per dag op. Je zult de talloze voordelen voor je fysieke en mentale gezondheid, je energieniveau en je prestatievermogens snel ervaren.

Zorg dat je uiteindelijk die hoeveelheid water drinkt die bij de omvang van je lichaam past om alle lichaamsfuncties draaiende te houden. De dag beginnen met een liter water is een echte aanrader.

Vergeet daarbij niet de mineralen aan te vullen, met name zout, magnesium en kalium.

Gebruik (Keltisch) zeezout of Himalaya zout om het zoutgehalte in het lichaam op peil te houden. Zout kun je zonder problemen gebruiken als je zorgt voor voldoende magnesium en kalium. Een dagelijks portie van het MagiKal-drankje is daarbij een effectieve ondersteuning.

Toen ik de juiste hoeveelheid water voor mijn lichaam ging drinken, merkte ik veel verbeteringen in mijn lichaam. Het was met name de energie die fors vooruitging. Met de bovenstaande kennis kun jij dat ook bereiken!

Nick

---

1. cognitief: betrekking hebbend op het denken en verwerken van informatie via de hersenen. Onder cognitieve functies vallen bijvoorbeeld denken, leren, geheugen, concentratie, aandacht, begrijpen, redeneren, probleemoplossing, besluitvorming en taalverwerking. Het woord komt van het Latijnse cognoscere, wat ‘kennen’, ‘weten’ of ‘leren kennen’ betekent. ↩︎
2. bronnen: British Journal of Nutrition, ’Mild dehydration impairs cognitive performance and mood of 2 men’ [https://www.cambridge.org/core/journals/british-journal-of-nutrition/article/mild-dehydrationimpairs-cognitive-performance-and-mood-of-men/3388AB36B8DF73E844C9AD19271A75BF] en The Journal of Nutrition, ‘Mild dehydration affects mood in healthy young women’ [https:// www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0022316622028899?] ↩︎
3. vasopressine: een hormoon dat het vasthouden van water door de nieren bevordert en de bloeddruk verhoogt. Van het Latijn vaso wat ‘vaat’ betekent en van pressuro wat ‘druk’ betekent. ↩︎